Hoe bereken je de verkoopprijs en brutomarge op ijs?

Houd vier financiële begrippen uit elkaar

In gesprekken worden “marge”, “opslag” en “winst” vaak door elkaar gebruikt. Daardoor kunnen twee mensen met dezelfde bedragen toch verschillende percentages noemen. Leg daarom in je calculatie vast welke formule je gebruikt.

Verzamel deze gegevens vóór je gaat rekenen

Een berekening is alleen betrouwbaar wanneer alle bedragen op dezelfde basis staan en de doosinhoud actueel is. Gebruik bij voorkeur de recente factuur, bestellijst en productspecificatie.

• Actuele doosprijs: leg vast of deze inclusief of exclusief btw is.
• Doosinhoud: noteer het werkelijke aantal afzonderlijk verkoopbare ijsjes.
• Inkooptoeslagen: verdeel verplichte vracht-, order- of andere direct toerekenbare inkoopkosten volgens één vaste methode.
• Consumentenprijs: gebruik de prijs die de klant daadwerkelijk betaalt, inclusief toepasselijke btw.
• Verwachte derving: denk aan beschadiging, gratis verstrekkingen, administratieve verschillen en onverkoopbare voorraad.
• Variabele verkoopkosten: bijvoorbeeld een lepeltje, betaaltransactie of verkoopcommissie per stuk.
• Vaste kosten: onder meer vriezer, energie, personeel, huur, verzekering en promotie.

De doosinhoud kan binnen één assortiment verschillen. Op de actuele Boerderijs-opstartpagina staan bijvoorbeeld dozen met 12, 18, 20 en 24 stuks. Deel een doosprijs dus nooit standaard door 24.

Bereken verkoopprijs en brutomarge in zes stappen

1. 1. Maak bedragen vergelijkbaar Reken intern exclusief btw en gebruik dezelfde afrondingsmethode voor alle producten.
2. 2. Bereken inkoopwaarde per stuk Deel doosprijs plus direct toegerekende inkoopkosten door het aantal verkoopbare stuks.
3. 3. Haal btw uit de verkoopprijs Bij 9% btw deel je de consumentenprijs door 1,09 of bereken je het btw-deel met 9/109.
4. 4. Bereken brutowinst Trek de inkoopwaarde per stuk af van de verkoopprijs exclusief btw.
5. 5. Bereken brutomarge Deel brutowinst door verkoopprijs exclusief btw en vermenigvuldig met 100%.
6. 6. Voer praktijkscenario’s uit Herhaal de berekening met derving, actieprijs, lagere verkoop en gestegen kosten.

Rond tussentijds zo weinig mogelijk af. Laat een spreadsheet of kassasysteem met de exacte bedragen rekenen en rond pas de gerapporteerde uitkomst af op centen of één decimaal.

Volledig rekenvoorbeeld per ijsje

Onderstaande bedragen zijn uitsluitend fictief en zijn geen prijzen of prijsadviezen van Boerderijs. We nemen een doos met 24 ijsjes voor € 24,00 exclusief btw en een gekozen consumentenprijs van € 2,50 inclusief 9% btw.

De btw van ongeveer € 0,21 is geen omzet voor de margecalculatie. Van de € 2,50 consumentenprijs blijft circa € 2,29 omzet exclusief btw over. Na aftrek van de inkoopwaarde resteert € 1,29 brutowinst om overige kosten en uiteindelijk winst te dekken.

Bereken een verkoopprijs vanuit een gewenste brutomarge

Wil je vanuit een doelpercentage terugrekenen? Gebruik dan niet simpelweg “inkoopprijs plus 55%”. De juiste formule voor een brutomarge van 55% is:

1. Verkoopprijs excl. btw Inkoopwaarde per stuk ÷ (1 − gewenste brutomarge als decimaal).
2. Consumentenprijs bij 9% btw Verkoopprijs exclusief btw × 1,09.
3. Werkelijke marge na afronding Bereken de gekozen schap- of kaartprijs daarna opnieuw; afronden verandert het percentage.

Fictief voorbeeld: bij € 1,00 inkoopwaarde en 55% gewenste brutomarge is de benodigde verkoopprijs € 1,00 ÷ 0,45 = € 2,22 exclusief btw. Inclusief 9% btw is dat circa € 2,42. Kies je commercieel € 2,45, dan reken je de werkelijke brutomarge opnieuw uit; die wordt ongeveer 55,5%.

Laat derving niet buiten de berekening

Een doos bevat misschien 24 stuks, maar als je er structureel slechts 22 verkoopt, moet de volledige doosinkoop door minder betalende verkopen worden terugverdiend. Derving kan ontstaan door beschadiging, verkeerd bewaren, gratis proeven, interne consumptie, een fout bij de uitgifte of voorraad die uiteindelijk niet meer verkoopbaar is.

Je boekhouding kan een voorraadverschil of afschrijving op een andere post verwerken. Voor de commerciële productbeslissing blijft het verstandig de volledige inkoop te delen door het aantal werkelijk betalend verkochte stuks. Zo zie je wat derving praktisch met het rendement doet.

Reken acties, kortingen en gratis ijs apart door

Een actie verhoogt mogelijk de afzet, maar verlaagt de netto-opbrengst per stuk. Bereken daarom nooit de normale marge over actieverkopen.

• Combinatieaanbieding: deel de totale betaalde actieprijs door het aantal ijsjes en haal daarna de btw eruit.
• Gratis proefijs: registreer dit als promotie of derving en neem de ingekochte stuks wel mee in de kosten.
• Personeelsgebruik: houd intern verbruik apart van klantverkoop.
• Kassakorting: baseer de marge op de prijs na korting, niet op de oorspronkelijke kaartprijs.
• Volumevoordeel bij inkoop: vergelijk de lagere stukprijs met extra voorraad-, ruimte- en restvoorraadrisico.
• Prijscommunicatie: volg bij van-voorprijzen en aanbiedingen de actuele regels van de ACM.

Meet naast marge per stuk ook het totale actie-effect: extra verkochte aantallen, extra brutowinst, eventuele nevenomzet en voorraad die na de actie overblijft.

Bereken ook de gewogen marge van het assortiment

De gemiddelde marge van vier producten bereken je niet betrouwbaar door vier percentages op te tellen en door vier te delen. Een hardloper weegt zwaarder dan een smaak die nauwelijks verkoopt.

1. Totale netto-omzet Tel de verkoopomzet exclusief btw van alle verkochte ijsjes in de meetperiode op.
2. Totale inkoopwaarde Tel de inkoopwaarde van de verkochte en volgens je methode toegerekende gedorven stuks op.
3. Gewogen brutomarge (Totale netto-omzet − totale inkoopwaarde) ÷ totale netto-omzet × 100%.

Bekijk tegelijk de omzet en brutowinst per vriesvak. Een product met een lager margepercentage kan door een hoge omloopsnelheid meer totale brutowinst opleveren; een hoge procentuele marge helpt weinig als bijna niemand het kiest.

Brutowinst is nog geen bedrijfsresultaat

KVK beschrijft brutowinst als omzet exclusief btw minus de inkoopwaarde. Daarna trek je overige bedrijfskosten af om tot het bedrijfsresultaat te komen. Gebruik de brutomarge dus als productindicator, niet als bewijs dat de ijsverkoop onderaan de streep winstgevend is.

Voor een eenvoudige break-evencontrole kun je eerst de bijdrage per stuk bepalen: verkoopprijs exclusief btw minus inkoopwaarde en overige variabele kosten per verkoop. Deel daarna de vaste kosten die je aan ijsverkoop toerekent door die bijdrage. Bespreek de definitieve inrichting met je boekhouder of accountant.

Btw en prijsvermelding bij ijsverkoop

De Belastingdienst vermeldt dat voedingsmiddelen, waaronder consumptie-ijs, onder het 9%-tarief vallen. Ook niet-alcoholhoudend eten en drinken in horecabedrijven valt onder 9%. De ACM schrijft voor dat je een verkoopprijs aan consumenten inclusief btw en onvermijdbare bijkomende kosten vermeldt.

• Van exclusief naar inclusief 9%: vermenigvuldig met 1,09.
• Van inclusief naar exclusief 9%: deel door 1,09.
• Btw-deel uit de consumentenprijs: vermenigvuldig de prijs inclusief btw met 9/109.
• Intern rekenen: vergelijk omzet, inkoopwaarde en marge exclusief btw wanneer je btw kunt verrekenen.
• Naar de consument: toon de uiteindelijke betaalprijs inclusief btw.

Toets de berekende prijs aan klant en praktijk

Een formule levert een financieel minimum of doel op, maar nog niet automatisch de beste marktprijs. KVK adviseert ook te kijken naar markt, klantwaarde en het effect van een prijs in de praktijk.

• Prijspositie: past het verschil tussen kleine, reguliere en uitgebreidere ijsjes bij wat de klant ziet en ervaart?
• Vergelijkbare alternatieven: kijk naar lokale verkooppunten met dezelfde service en doelgroep, niet alleen naar supermarkten.
• Omloopsnelheid: meet verkochte stuks en brutowinst per variant, dag en vriesvak.
• Weer en seizoen: vergelijk prijzen niet op basis van één warme of koude week.
• Klantreacties: noteer vragen over prijs, portie, biologisch, fruitpercentage en alternatieven.
• Periodieke herberekening: pas de calculatie aan bij nieuwe inkoopprijs, btw-regel, doosinhoud of kostenstructuur.

Koppel prijs daarom altijd aan een heldere assortimentstructuur. Gebruik daarbij de vergelijking van ijsporties van 40, 55, 70 en 120 ml en kies alleen prijsniveaus die voor de klant werkelijk een andere keuze vertegenwoordigen.

Veelgestelde vragen

Verder met een rendabel ijsassortiment