Waar komen de melk, room, yoghurt, het fruit en andere ingrediënten van ijs vandaan?

Waar komen de belangrijkste ijsingrediënten vandaan?

De herkomst van ijs begint bij de grondstoffen. De ijsmaker kan ingrediënten rechtstreeks bij een boer of teler inkopen, maar ook via een zuivelverwerker, fruitverwerker of andere leverancier. Daardoor kunnen de plek waar een ingrediënt ontstaat en de plek waar het wordt verwerkt van elkaar verschillen.

Niet ieder ijsje bevat al deze ingrediënten. Bekijk eerst de samenstelling van het gekozen artikel. De uitleg over het verschil tussen roomijs, sorbetijs, waterijs en fruitijs helpt je de verschillende productsoorten te herkennen.

Melk, room en yoghurt: dezelfde basis, verschillende ingrediënten

Melk is de basis van zuivelingrediënten, maar een ijsrecept hoeft niet uitsluitend vloeibare melk te bevatten. Een ijsmaker kan ook room, melkpoeder of andere melkbestanddelen gebruiken. Welke ingrediënten in jouw ijs zitten, lees je in de ingrediëntenlijst.

• MelkDe keten begint bij de melkveehouder. Vraag naar de herkomst van de melk wanneer je wilt weten welke boerderij of regio bij het product hoort.
• RoomRoom is het vetrijke deel van melk. De leverancier van de room kan een andere schakel zijn dan de boerderij waar de melk is gewonnen.
• YoghurtMelkzuurbacteriën zetten melksuikers om in melkzuur. De plaats waar de yoghurt wordt gemaakt, vertelt op zichzelf nog niet waar de melk vandaan komt.

Wil je bijvoorbeeld op de menukaart uitleggen dat een ijsje met melk uit een bepaalde streek wordt gemaakt? Vraag dan welke zuivelingrediënten onder die uitspraak vallen. Een bevestiging over de melk zegt nog niets over apart ingekochte room, yoghurt of melkpoeder.

Meer achtergrond over deze verwerking vind je bij Tetra Pak over het scheiden van melk en room en het Voedingscentrum over yoghurt.

Waar komt het fruit in fruitijs en yoghurtijs vandaan?

Fruit begint bij een teler en kan vervolgens door een fruitverwerker worden verwerkt. In ijs kom je bijvoorbeeld aardbeipuree, perenpuree of appelsap uit concentraat tegen. De ingrediëntnaam vertelt welke fruitsoort of verwerking is gebruikt. Voor het teeltland of een specifieke boomgaard heb je aanvullende informatie nodig.

Bekijk ook of een ijsje meerdere fruitsoorten bevat. Op de productpagina van Fruitboertje Peer staan bijvoorbeeld 50% perenpuree en 35% appelsap uit concentraat. Het vermelde fruitpercentage van 85% bestaat hier dus uit peer én appel. Voor een volledig herkomstverhaal zou je de herkomst van beide fruitsoorten willen weten.

Vraag bij een vaste herkomstclaim ook of die herkomst kan veranderen door oogst, beschikbaarheid of een andere leverancier. Lees voor het vergelijken van recepten verder over wat het fruitpercentage zegt over ijs.

En suiker, cacao, vanille en andere ingrediënten?

Een ijsje kan grondstoffen uit verschillende ketens combineren. Kristalsuiker kan uit suikerbieten of suikerriet worden gemaakt. Rietsuiker benoemt de gebruikte plant, maar geeft daarmee nog geen teeltland aan. Hetzelfde onderscheid geldt voor cacao, vanille en noten: de ingrediëntnaam en geografische herkomst zijn verschillende gegevens.

Let bij samengestelde ingrediënten op de onderdelen. Een chocoladecoating kan bijvoorbeeld cacao, suiker en melkbestanddelen bevatten. Wil je daarover een herkomstclaim gebruiken, bepaal dan op welk onderdeel die claim betrekking heeft.

Ook bij aroma’s, stabilisatoren en andere kleine ingrediënten kan de naam onvoldoende zijn om de grondstofbron of het land te bepalen. Vraag alleen de extra gegevens op die nodig zijn voor je inkoopkeuze of klantvraag. De volledige samenstelling blijft daarnaast relevant voor informatie over allergenen bij ijs.

Betekent biologisch ook Nederlands of lokaal?

Biologisch beschrijft een productiewijze; lokaal beschrijft een geografische relatie. Biologische ingrediënten kunnen uit Nederland, andere EU-landen of landen buiten de EU komen. Wil je voor jouw verkooppunt een lokaal productverhaal vertellen, benoem dan concreet welke grondstof uit welke streek komt.

Bij het Europees biologisch keurmerk staat een herkomstaanduiding voor de agrarische grondstoffen. Volgens de etiketteringsregels kan dat onder meer zijn:

• EU-landbouw: agrarische herkomst binnen de Europese Unie.
• Niet-EU-landbouw: agrarische herkomst buiten de Europese Unie.
• EU/niet-EU-landbouw: een combinatie van beide.

Dit is een brede indeling, geen overzicht van alle leveranciers. Voor de aanduiding gelden specifieke regels en uitzonderingen. De controlecode NL-BIO-01 verwijst naar Skal en bewijst op zichzelf niet dat alle ingrediënten Nederlands zijn. Bekijk de etiketuitleg van Skal en lees meer over wat biologisch ijs is.

Wat vertelt het etiket over het herkomstland?

Een ingrediëntenlijst is geen volledig overzicht van boerderijen en teeltlanden. Ook een Nederlands bedrijfsadres op de verpakking bewijst niet dat de melk, het fruit en andere grondstoffen uit Nederland komen. Houd daarom de herkomst van het eindproduct en de herkomst van de ingrediënten uit elkaar.

Volgens de NVWA-uitleg over herkomstetikettering is herkomstvermelding onder meer verplicht als weglaten misleidend zou zijn. Bij een herkomstvermelding voor het eindproduct kunnen aanvullende regels gelden wanneer het primaire ingrediënt een andere herkomst heeft.

Een ingrediëntenlijst vertelt dus vooral wat er in het ijs zit. Zoek voor de vraag waar het vandaan komt naar een concrete herkomstaanduiding of vraag een bevestiging bij de leverancier.

Welke herkomstvragen stel je aan een ijsleverancier?

Maak je vraag zo specifiek mogelijk. Met alleen “waar komt jullie ijs vandaan?” kun je een antwoord krijgen over de ijsmaker, terwijl je eigenlijk wilt weten waar de aardbeien zijn geteeld. Gebruik productnaam, artikelnummer en het ingrediënt waarover je meer wilt weten.

1. Vraag naar de grondstof. Waar is de melk gewonnen of het fruit geteeld?
2. Vraag naar het detailniveau. Is een land, regio, boerderij of teler bekend en bevestigd?
3. Maak verwerking apart zichtbaar. Waar wordt de room, yoghurt, puree of chocolade gemaakt?
4. Controleer voor welke producten de informatie geldt. Voor het hele assortiment, één recept of een bepaalde partij?
5. Bespreek wijzigingen. Hoe hoor je het als een leverancier of herkomst verandert?
6. Leg de bruikbare informatie vast. Bewaar de schriftelijke bevestiging met datum bij het betreffende artikel.

Je kunt bijvoorbeeld vragen: “Uit welk land komen de melk voor de yoghurt en de aardbeien in dit artikel? Geldt dat voor alle huidige leveringen, en welke formulering kunnen we gebruiken op onze menukaart?” Neem dit soort vragen mee wanneer je een ijsleverancier kiest.

Hoe beantwoordt je team een vraag over herkomst?

Geef medewerkers een kort overzicht per product: de belangrijkste ingrediënten, de bevestigde herkomstgegevens en het aanspreekpunt voor aanvullende vragen. Koppel dat overzicht aan de informatie van de leverancier.

Vraagt een gast of de aardbeien uit de buurt komen, terwijl je alleen weet dat ze biologisch zijn? Dan is een bruikbaar antwoord: “De aardbeien in dit ijs zijn biologisch. De specifieke teeltregio vraag ik voor je na.” Gebruik deze formulering uiteraard alleen wanneer de biologische status voor dat product is bevestigd.

Zo blijft het antwoord duidelijk en kun je gericht terugkomen op de echte vraag van de gast. Werk ook menukaarten, productkaartjes en webteksten bij wanneer de bevestigde herkomstgegevens veranderen.

Veelgestelde vragen

Verder lezen over ingrediënten en ijsinkoop