Wat betekenen het Europese biologische keurmerk en het EU-bio-logo?

Hoe herken je het Europese biologische keurmerk?

Op een ijsverpakking kun je verschillende aanduidingen tegenkomen: biologisch, een groen blaadje, een controlecode en soms nog een ander keurmerk. Die informatie heeft niet allemaal dezelfde functie. Het EU-bio-logo is het herkenbare beeldmerk van het Europese biologische stelsel.

Een blad van twaalf witte sterren op een groene achtergrond. Zo ziet de gebruikelijke uitvoering eruit. Er bestaan ook toegestane eenkleurige uitvoeringen.

Een zelfgetekend blaadje, een groene verpakking of het woord “natuurlijk” is op zichzelf geen bewijs van biologische certificering.

• 1. Het logoDe herkenbare aanduiding voor de biologische status van het product.
• 2. De controlecodeEen verwijzing naar de organisatie die de biologische controle uitvoert.
• 3. De herkomstInformatie over waar de agrarische grondstoffen zijn voortgebracht.

Lees deze onderdelen samen. Het vestigingsadres van de fabrikant op de verpakking beantwoordt weer een andere vraag. Dat adres vertelt niet automatisch waar bijvoorbeeld melk, suiker, cacao of fruit vandaan komt.

Wat zegt het keurmerk over de productie?

De biologische regels gaan over de manier waarop grondstoffen worden geproduceerd en verwerkt. Ze bevatten onder meer voorschriften voor bodem en biodiversiteit, dierenwelzijn, toegestane middelen en het gescheiden houden van biologische en niet-biologische producten.

• Bij de landbouw: er gelden beperkingen voor meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen. Het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen is verboden.
• Bij de veehouderij: er gelden eisen aan onder andere voer, huisvesting, buitenruimte en verzorging.
• Bij de verwerking: producenten moeten biologische grondstoffen herkenbaar en gescheiden verwerken. Alleen toegestane toevoegingen en methoden mogen worden gebruikt.

Een biologische ijsproducent moet dus meer kunnen aantonen dan alleen de aankoop van biologische melk. Ook de verdere verwerking en administratie horen bij het biologische productieproces. De basis daarvoor is de Europese biologische verordening.

Wil je eerst weten hoe dit doorwerkt in het ijs zelf? Lees dan wat biologisch ijs is.

Betekent biologisch dat alle ingrediënten biologisch zijn?

Voor een samengesteld biologisch levensmiddel geldt de grens van minimaal 95% biologische ingrediënten van agrarische oorsprong, op basis van gewicht. Toegevoegd water en zout tellen niet mee in deze berekening. Je kunt het percentage dus niet zonder meer berekenen over het totale gewicht van een waterhoudend ijsje.

De eventuele resterende niet-biologische agrarische ingrediënten zijn aan strikte voorwaarden gebonden. Een producent mag die ruimte niet vrij invullen met willekeurige ingrediënten. Ook voor additieven gelden aparte toelatingsregels.

Voor jou als inkoper is de praktische stap eenvoudig: vraag om het actuele etiket en de bijbehorende productspecificatie. Laat een leverancier onduidelijke aanduidingen toelichten. Een eigen rekensom op basis van een onvolledige ingrediëntenlijst vervangt die documentatie niet.

Wat betekent de code NL-BIO-01?

NL-BIO-01 is de controlecode van Skal Biocontrole. Skal houdt in Nederland toezicht op de biologische keten en certificeert biologische bedrijfsactiviteiten. Andere controleorganisaties hebben andere codes.

De code is geen uniek certificaatnummer van één ijsmerk of één boerderij. Je kunt dezelfde code daarom op producten van verschillende Nederlandse bedrijven tegenkomen. Voor de certificering van een specifiek bedrijf raadpleeg je het eigen bio-certificaat van dat bedrijf.

Ook betekent “NL” in deze code niet dat alle ingrediënten uit Nederland komen. Daarvoor lees je de aparte herkomstaanduiding. Wie Nederlandse grondstoffen belangrijk vindt, moet dus verder kijken dan de controlecode.

Wat betekenen EU-landbouw en niet-EU-landbouw?

Bij het logo staat ook een aanduiding van de herkomst van de landbouwgrondstoffen. Deze gaat over de agrarische oorsprong, niet over de plaats waar het ijs is gemaakt.

Bij deze herkomstvermelding mag maximaal 5% van het gewicht aan agrarische ingrediënten buiten beschouwing blijven. Dit is een andere regel dan het minimale biologische aandeel van 95%.

Voorbeeld van tekst naast het logo

Dit is een fictief leesvoorbeeld. De twee regels spreken elkaar niet tegen: de eerste verwijst naar Skal, de tweede naar een combinatie van landbouwgrondstoffen uit de EU en daarbuiten. Je leest hier geen lijst van afzonderlijke landen of leveranciers.

Wil je bijvoorbeeld weten waar de melk of de cacao vandaan komt? Vraag die informatie per ingrediënt op. Een algemene herkomstaanduiding op de verpakking geeft dat detail meestal niet.

Wanneer moet het EU-bio-logo op de verpakking staan?

Het logo is verplicht op voorverpakte biologische levensmiddelen die in de EU zijn geproduceerd en daar als biologisch worden verkocht. Denk aan een verpakt biologisch ijsje of een consumentenbeker biologisch ijs.

Voor onverpakte biologische producten en biologische producten die uit landen buiten de EU worden geïmporteerd, is het logo niet altijd verplicht. Gebruik is dan mogelijk als aan de toepasselijke Europese voorwaarden wordt voldaan.

Daarom kun je een ontbrekend logo niet in iedere situatie uitleggen als “dit is niet biologisch”. Vraag bij twijfel hoe de biologische status wordt onderbouwd. Op een vriezer met schepijs beoordeel je andere informatie dan op een individueel verpakt handijsje. Lees ook over de keuze tussen handijs en schepijs.

Wat vertelt het biologische keurmerk je niet?

Een keurmerk helpt bij één deel van de productkeuze. Voor vragen over voedingswaarde, allergenen, smaak of een specifieke herkomst heb je aanvullende productinformatie nodig.

De vraag of biologisch ijs gezonder is vraagt dus om een andere afweging dan de vraag of het biologisch gecertificeerd is. Voor dieetwensen vind je aparte uitleg over lactosevrij, melkvrij en vegan ijs.

Laat je team deze vragen afzonderlijk beantwoorden. “Dit ijs is biologisch” kan een correct antwoord zijn op de productiewijze, maar is geen bruikbaar antwoord op “kan ik dit eten met een melkallergie?”.

Wat is het verschil met EKO, Demeter en Skal?

Deze namen hebben met biologische productie te maken, maar vervullen verschillende rollen. Het is daarom handig om ze uit elkaar te houden wanneer je verpakkingen of leveranciersinformatie vergelijkt.

EKO en Demeter zijn dus niet simpelweg andere tekeningen van het Europese logo. Een product kan meerdere keurmerken dragen. Controleer bij een aanvullende claim altijd welk keurmerk daadwerkelijk op dat artikel van toepassing is.

Hoe controleer je biologisch ijs bij de inkoop?

Maak de controle onderdeel van het opnemen van een nieuw artikel in je assortiment. Zo heb je de informatie ook beschikbaar wanneer een medewerker of gast ernaar vraagt.

1. Begin bij het juiste artikel. Noteer productnaam, variant en artikelnummer. Controleer een actuele verpakking of productspecificatie van precies dat product.
2. Lees de biologische aanduidingen. Zoek het logo waar dat verplicht is, de controlecode, herkomst en de vermelding van biologische ingrediënten.
3. Controleer de leverancier. Zoek het actuele bio-certificaat op en bekijk de geldigheid, bedrijfsactiviteiten en productcategorieën. Ga na of deze passen bij wat de leverancier levert.
4. Bewaar de onderbouwing. Koppel de documentatie aan je artikelgegevens en noteer wanneer je deze hebt gecontroleerd.
5. Controleer opnieuw bij wijzigingen. Denk aan een andere leverancier, nieuwe verpakking, gewijzigde receptuur of een vervangend artikel.

Via Skal: zoek biologische bedrijven vind je de officiële route naar de bio-certificaten in TRACES. Voor verkooppunten die alleen registratieplichtig zijn, verwijst Skal naar aparte registers. Een ontbrekend bedrijfsresultaat vraagt dus om verduidelijking van de situatie.

Laat een onduidelijkheid oplossen voordat je de biologische claim overneemt op je eigen verkoopmateriaal. Meer aandachtspunten voor je leveranciersgesprek staan in waar je op let bij het kiezen van een ijsleverancier.

Hoe leg je het keurmerk uit aan je gasten?

Houd de uitleg concreet en koppel die aan het betreffende product. Een medewerker kan bijvoorbeeld zeggen: “Dit ijs is biologisch gecertificeerd. Op de verpakking kun je het keurmerk, de controlecode en de herkomst van de landbouwgrondstoffen bekijken.”

Verwijs op een schapkaart, website of verkoopbord duidelijk naar de ijsjes waarvoor de claim geldt. “Biologisch”, “bio” en “eco” zijn bij levensmiddelen beschermde aanduidingen. Bij een gemengd assortiment mag de presentatie niet de indruk wekken dat alle producten biologisch zijn.

Let op bij desserts en horeca

Het keurmerk op ingekocht ijs certificeert niet automatisch jouw hele dessert of horecabedrijf. Restaurant- en cateringactiviteiten vallen buiten de reikwijdte van de Europese biologische verordening. Het EU-bio-logo mag niet worden gebruikt om die activiteiten als zodanig te certificeren. Voor horeca bestaan aparte initiatieven, zoals EKO-keurmerk Horeca.

Maak bij een dessert duidelijk op welk onderdeel de biologische aanduiding slaat. Voeg je een hoorntje, saus of garnering toe, neem de status daarvan dan niet stilzwijgend over van het ijs. Geef je team voorbeelden van de combinaties die je daadwerkelijk verkoopt.

Ga je zelf produceren, opnieuw verpakken of onder een eigen merk verkopen? Controleer dan bij Skal welke verplichtingen voor jouw activiteiten gelden. Voor het afbeelden van het logo gebruik je de officiële bestanden en gebruiksvoorwaarden.

Veelgestelde vragen

Verder lezen over biologisch ijs